TIKKUN

Inicjatywa przygotowania cyklu koncertów pod nazwą "Tikkun" zrodziła się po obejrzeniu przez Jacka Hałasa, wystawy fotograficznej Tadeusza Rolke -"Tu byliśmy" przedstawiającej miejsca związane niegdyś z ruchem chasydzkim w Polsce.

Zdjęcia, na których pozornie nie ma nic interesującego: ot, chwiejący się ganek, ściana, ślad po domu - ale pod tynkiem, albo za najbliższym rogiem - w powietrzu - wyryty świetlisty ślad, może dźwięk, który wciąż delikatnie wibruje. "Tu byliśmy" to nie lament po umarłych, raczej świadczenie obecności - tu byliśmy, nasze ścieżki pozostaną tu zawsze, zostawiliśmy znaki - jeżeli potrafisz je odczytać - spotkamy się.

Wystawa miała miejsce we francuskim miasteczku Die, podczas festiwalu "Est-Ouest 2003" poświęconego polskiej kulturze i sztuce, gdzie gościła również grupa muzyczna Lautari. Wystawa, świetnie wyeksponowana w starej, okrągłej kaplicy za miastem, zainspirowała muzyków Lautari do wyrażenia swoich odczuć i emocji wobec ludzi i miejsc obecnych na fotografiach. Zaimprowizowany nocny, wielogodzinny koncert, w którym skumulowały się nasze dotychczasowe doświadczenia związane z muzyką żydowską, przerodził się w koncert modlitwę, spotkanie, święto, na które każdy coś przynosi - wino, chleb, ciekawość, zadumę, całe serce.
Lautari w Die; fot. T. Rolke

Dziś zamierzamy kontynuować nasze osobiste i muzyczne spotkania z kulturą żydowską - w Polsce. Sprzyja temu przyjazd naszych przyjaciół, żydowskich muzyków: Stefana Puchalskiego i Judith Bows z USA oraz twórcza współpraca z Dorotheą i Bogusławem Hegeduess (duet Ruach), grającymi od wielu lat w Polsce muzykę klezmerską.

Słowo "klezmer" wywodzące się z hebrajskich słów - kley (naczynie) i zemer (pieśń), znaczy tyle co naczynie, przekaźnik dźwięku, bądź w przenośni "śpiewający instrument". Tak też widzimy swoją obecność w tym projekcie. Historia muzyki klezmerskiej to w pewnym sensie "muzyczna ścieżka dźwiękowa" dziejów Żydów aszkenazyjskich. Przebudzona do życia nad brzegami Renu, rozwijana w Europie Środkowo-Wschodniej, nasiąkała elementami polskimi, ukraińskimi, rumuńskimi, rosyjskimi, węgierskimi, kulturą miejsc żydowskiej diaspory.

Powołujemy więc grupę klezmerów, by wspólnie odbyć podroż do kilku miejsc, zaśpiewać na rozstajach dróg, by pokazać fotografie "Tu byliśmy" Tadeusza Rolke i w ich otoczeniu grać muzykę Żydów, muzykę Chasydów, która współtworzyła niegdyś polski krajobraz kulturowy.

W czasie naszych muzycznych spotkań chcemy przybliżać wątki muzyczne, które tworzyły wspólny mianownik dla tradycji europejskich i kultury żydowskiej, pozwalając na "spotkanie" na płaszczyźnie ludzkiej, społecznej, kulturowej i wzajemne ich wzbogacanie się.

Nasze działania maja wykraczać poza ramy koncertu, chcemy powoływać wydarzenia pozbawione ścisłej struktury i widowiskowego charakteru, ale otwarte na energię miejsc i ludzi, wspólną wrażliwość, wzajemność, współbrzmienie, indywidualność, osobiste impresje, muzyczne improwizacje.

Ideą naszą jest "świętować w skupieniu", przywracać harmonię, czynić Tikkun.

Autorzy projektu: Jacek Hałas, Maciej Filipczuk

TERMINARZ:

18.03.2004 - MICHAŁOWICE - Dom Teatru Cinema - godziny wieczorne
19.03.2004 - JELENIA GÓRA - Jeleniogórskie Centrum Kultury, ul. 1 Maja 60 - godz. 19.00
20.03.2004 - WROCŁAW - Synagoga pod Białym Bocianem, ul. Włodkowica 7 - godz. 18.55 - bilety 20 zł przedsprzedaż OKIS, 25 zł przed koncertem)
21.03.2004 - SZAMOCIN - Ośrodek Teatr Stacja Szamocin, ul. Dworcowa 17a - godz. 17.00
26.03.2004 - WĘGAJTY - Teatr Wiejski Węgajty - godz. 20.00
27.03.2004 - OLSZYNY k. SZCZYTNA - Rolnicze Muzeum Mazurskie Zygmunta Rząpa, Olszyny 72 - godz. 20:14 - wstęp wolny
28.03.2004 - WARSZAWA - Klub Punkt ul. Koszykowa 55 - godz. 20.00 - bilety 10/15 zł
29.03.2004 - WŁODAWA - Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, Wielka Synagoga, ul. Czerwonego Krzyża 7 - godz. 20.00
31.03.2004 - KAZIMIERZ DOLNY - Liceum Ogólnokształcące, ul. Szkolna 1 - godz. 12.30
01.04.2004 - LUBLIN - Centrum Kultury, ul. Peowiaków 12 - godz. 19.00
02.04.2004 - GARDZIENICE - Ośrodek Praktyk Teatralnych - godz. 18.30
03.04.2004 - CHLEWISKA - Manor House - godz. 18.00

W PROJEKCIE BIORĄ UDZIAŁ:

Tadeusz Rolke - fotografie

Judith Bows - concertina, banjo, śpiew
Stefan Puchalski - skrzypce, tuba
Dorothea Hegeduess - klarnet
Bogusław Hegeduess - gitara, skrzypce
Alicja Hałas - bębny, gordon
Jacek Hałas - akordeon, lira korbowa, śpiew
Ewa Wasilewska - skrzypce
Robert Wasilewski - cymbały, altówka
Michał Żak - klarnet, flety
Maciek Filipczuk - skrzypce

Współpraca organizacyjna: Agnieszka Jackowiak, Agencja IDFX

OFICJALNA STRONA PROJEKTU TIKKUN: lautari.serpent.pl/tikkun

Opatów, dom przy rynku. Fot. Tadeusz Rolke

Więcej na temat wystawy "Tu byliśmy" (w tym kopie fotografii) w serwisach fototapeta.art.pl oraz reporter.id.uw.edu.pl. Zob. także wywiad z Tadeuszem Rolke w serwisie fototapeta.art.pl.
Obok: Opatów, dom przy rynku. Fot. Tadeusz Rolke.